Böbreklerin süzme işleminin (normal değer 90-145 ml/dak) çeşitli sebeplerle normal fizyolojik değerlerin altına düşmesi sonucu böbrek fonksiyonlarının (zararlı maddelerin idrarla atılması, su ve tuz dengesi, tansiyonun düzenlenmesi, hormon üretimi vs.), altta yatan sebebe bağlı olarak, geçici veya bazende kalıcı olarak bozulması durumudur. Bu dönemde hastaların böbrek fonksiyonlarını yerine koyacak tedavilere ihtiyaçları vardır. Böbrek fonksiyonlarının geçici olarak bozulması Akut Böbrek Yetmezliği, böbrek fonksiyonlarının kalıcı olarak geri dönüşümü olmadan bozulması Kronik Böbrek Yetmezliği olarak adlandırılır ve bu ikinci gruptaki hastalar Son Dönem Böbrek Yetmezliği Tedavi Seçeneklerine ihtiyaç duyarlar.

 BÖBREKLERİMİZ VE BİZ
Böbreklerimiz, omurganın her iki yanında,karın boşluğu içerisinde ve bel bölgesinin biraz üzerinde yer alırlar. Normalde her insanda iki adet böbrek bulunur. Fakat sağlıklı tek bir böbrek de normal yaşam sürdürmeye yeterlidir. Böbrekler şekil olarak fasulyeye benzerler. Ağırlık ve yapı olarak çok küçük görünen bu organların vücudumuz için önemi çok büyüktür.

Son Dönem Böbek Yetmezliğinde Tedavi Seçenekleri
• Periton Diyalizi
• SAPD (Sürekli Ayaktan Periton Diyalizi)
• APD (Aletli Periton Diyalizi)
• Hemodiyaliz
• Transplantasyon

• PERİTON DİYALİZİ
Periton; karın boşluğunda bulunan, karın duvarını ve organları saran bir zardır.

Periton diyalizi, karın boşluğuna küçük bir ameliyat ile yerleştirilen, ince, yumuşak, silikondan yapılmış kalıcı bir tüp (kateter) aracılığı ile yapılır.

Periton diyalizi iki şekilde uygulanır:
1. SAPD (Sürekli Ayaktan Periton Diyalizi)
2. APD (Aletli Periton Diyalizi)

"Periton zarı filtre görevi yaparak kanımızı temizler."


• SAPD (Sürekli Ayaktan Periton Diyalizi)

Hastanın vücut yapısına göre çocuklarda 100-1000ml, yetişkin insanlarda 2000-2500 ml, kadar özel periton diyaliz solüsyonu karın boşluğuna verilir. Vücuda verilen solüsyon 4-6 saat kadar karın boşluğunda kaldıktan sonra yeni solüsyonla değiştirilir. Bu zaman süresince kanda bulunan üre, kreatinin gibi atık maddeler ve vücutta bulunan fazla sıvı, diyaliz solüsyonuna geçer. Karın boşluğuna diyaliz sıvısının verilmesi ve boşaltılması, yer çekimi ile gerçekleştirilir. Bu işleme "Diyaliz Torba Değiştirme İşlemi" denir. Diyaliz işlemi hasta tarafından günde 4-5 kez yapılır. Bu şekilde uygulanan periton diyalizine SAPD (Sürekli Ayaktan Periton Diyalizi) denir.

• APD (Aletli Periton Diyalizi)
Evde makine aracılığı ile uygulanan periton diyalizi işlemine APD (Aletli Periton Diyalizi) denir. Bu tedavi biçiminde , hasta yatmadan önce set ve solüsyon torbalarını periton diyaliz makinasına yerleştirir ve makinasını önerildiği şekilde programlar. Kişi uyurken gece boyunca (8-10 saat), makina karın boşluğunu diyaliz sıvısını verir, bekletir ve boşaltır. Kişinin durumuna göre tedavide değişiklik yapılabilir.

• Hemodiyaliz
Hemodiyaliz kanın vücut dışında bir makine aracılığıyla temizlenip (suni böbrek) vücuda geri verilmesi işlemidir. Normalde hastanelerin böbrek diyaliz ünitelerinde yapılır. Hastanın sağlık durumuna göre haftada 2-3 kez uygulanmalıdır. Her seans yaklaşık 4-5 saat sürmektedir. Hemodiyalizin gerçekleştirilmesi için küçük bir cerrahi operasyona ihtiyaç vardır. Bu operasyon hastaya yapılan hemodiyaliz işlemini hızlandırmak ve kolaylaştırmak için uygulanır ve damarların birleştirilmesi şeklinde gerçekleştirilir. Hemodiyaliz atık maddeleri vücuttan hızla ve başarıyla uzaklaştırır. Uzman hemşireler ve hekimler tarafından yapılmalıdır.

• Transplantasyon
Bir başka insandan (yaşayan veya ölü) alınan böbreğin, böbrek fonksiyonlarını yitirmiş olan hasta insana, cerrahi operasyonla nakledilmesidir. Uygun böbrek bulma zorluğu ve özel sağlık sorunları dolayısıyla oldukça güç bir yöntemdir. Ayrıca korku gibi psikolojik sebeplerle de tercih edilmeyebilir. Uygun böbrek bulabilmek için ne kadar süre bekleneceği de belirsizdir. Cerrahi operasyon 3-4 saat kadar sürmektedir. Nakledilen yeni böbrek normal böbreklerden daha aşağıda bir seviyeye yerleştirilir. Bu da ameliyatı basitleştirir. Bazen böbreklerin çalışmaya başlaması için bir kaç hafta geçmesi gerekebilir. Bu dönemde tedaviye diyaliz ile devam edilebilir.

BÖBREK NAKLİ Kişinin Kendi Böbreği Nakledilen Böbrek